Teatr Kolegium San Carlo: co zobaczyć i porady

Teatro del Collegio di San Carlo to mały osiemnastowieczny teatr w sercu Modeny, wewnątrz dawnego kolegium szlachty: jedyny teatr z XVIII wieku, który przetrwał w mieście. Powstał, by występowali w nim młodzi pensjonariusze, dziś jest kameralną salą z balkonem biegnącym wzdłuż ścian i malowanym sufitem poświęconym naukom.

Kolegium założył w 1626 roku hrabia Paolo Boschetti, a w XVII i XVIII wieku teatr był częścią kształcenia dżentelmena: musiał nauczyć się mówić i poruszać publicznie, panując nad gestami i słowami. Dlatego uczniowie grali, a często sami pisali teksty.

Pierwsze regularne zajęcia udokumentowano od końca lat siedemdziesiątych XVII wieku. W 1688 roku akademię literacką odegrano przed dworem z okazji narodzin Jakuba Franciszka Edwarda Stuarta, syna Marii Beatrycze d'Este. Do 1732 roku pensjonariusze występowali w dwóch teatrach dworskich, w Pałacu i w Teatro Ducale della Spelta.

Przedstawienia były mieszanką recytacji, tańców, chórów, kantat i intermediów rycerskich, prawie zawsze o tematyce mitologicznej i alegorycznej, pełnej aluzji do członków dynastii. Raz wielki dziedziniec kolegium zamieniono w teatr z tymczasowych konstrukcji, na ślub księcia Rinalda d'Este z Charlottą Felicytą Brunszwicko-Lüneburską.

Sala nabiera kształtu w 1751 roku, kiedy kolegium kupuje Osteria del Montone i sąsiedni dom Bellicinich. Zmienia się orientacja: dawna sala staje się parterem nowej, z głęboką sceną, czterema eleganckimi lożami proscenium i balkonem na drugiej kondygnacji wzdłuż całego obwodu.

Otwarcie zbiega się z chrztem następcy tronu Rinalda, z tragedią Muzio Scevola.

Karnawał upłynął pod znakiem gęstego programu: każda kompania przedstawiła tragedię i komedię, między innymi Mitrydatesa Racine'a, Polieukta Corneille'a i Gamoń Molière'a.

Zamiłowanie do teatru francuskiego wywodziło się z tradycji początku XVIII wieku, inspirowanej przez Antonia Muratoriego, a w drugiej połowie stulecia ta sala stała się ważnym ośrodkiem poznawania we Włoszech dramaturgii zza Alp.

Po przybyciu Francuzów i Restauracji działalność stała się sporadyczna. W XIX wieku grano głównie w karnawale, a akcje rycerskie przeobraziły się w prawdziwe pokazy gimnastyczne: nowoczesna gimnastyka, wprowadzona w 1859 roku przez rektora Luigiego Spallanzaniego, częściowo zamieniła teatr w salę gimnastyczną.

Pod koniec lat dwudziestych XX wieku, z powodu stanu sufitu i dachu, sufit odbudowano i obniżono: zniknęła attyka nad balkonem, a loże proscenium przeprojektowano w bardziej geometrycznych liniach.

Z tego samego okresu pochodzi malowany sufit, dzieło miejscowego Instytutu Sztuki, z Merkurym, opiekunem nauk, i Sztukami Wyzwolonymi w ramie ze sztucznego marmuru. Renowacje z 1989 roku przywróciły sali kolory z XVIII wieku.

Teatr gości wykłady i konferencje, czasem koncerty muzyki kameralnej i imprezę «Viva voce», podczas której zawodowi aktorzy czytają teksty literackie.

Koniecznie zobacz
• Osiemnastowieczny balkon.
• Sufit z Merkurym i Sztukami Wyzwolonymi.
• Loże proscenium.

Czy wiesz, że…?
• Kolegium kupiło oberżę, tę pod Baranem, aby powiększyć teatr.
• Przez jakiś czas scena była także salą gimnastyczną.