Kościół Sant'Antonio Abate: co zobaczyć i porady

Kościół Sant'Antonio Abate to dawny kościół w Neapolu, na początku dzielnicy noszącej jego imię, przy Via Foria. Z zewnątrz ma osiemnastowieczną fasadę, ale pod nią zachowały się średniowieczne fragmenty, a wśród nich portal.

Najcenniejszy jest portal: z białego marmuru, z ostrołukowym lunetou. Drewniane skrzydła, podzielone na dziewięćdziesiąt kasetonów, noszą herb zakonu antonianów, tau, oraz herb Durazzów. W 1905 roku jeden z kronikarzy uznał je za jedne z nielicznych czternastowiecznych, jakie ocalały w mieście.

Wnętrze ma jedną nawę i kasetonowy strop. Pod stiukami wciąż widać andegaweńskie łuki kaplic. Na filarach zachowały się dwa fragmenty czternastowiecznych fresków: Ukrzyżowanie świętego Antoniego opata i Madonna delle Grazie, z dzieckiem chwytającym pierś matki z zaskakującą naturalnością.

Dalej stoją dwie średniowieczne figury, San Baculo w stroju pielgrzyma (według niektórych to święty Jakub z Composteli, sądząc po muszlach) i święty Antoni z dzikiem. Potem marmurowa Madonna z Dzieciątkiem, która według tradycji ma twarz królowej Joanny I, oraz szesnastowieczna chrzcielnica ze świętym Antonim i jego świnią.

W górnej części kościoła wiszą obrazy Domenica Violi, ucznia Luki Giordana: święty Mikołaj i dwunastu świętych pustelników między wysokimi oknami. W kaplicy Najświętszego Sakramentu jest fresk ze Zdjęciem z krzyża, odnowiony w 2008 roku.

Dlaczego święty ma obok świnię? W XIV wieku stały tu kościół i szpital. Mnisi antoniani leczyli „ogień świętego Antoniego”, czyli półpasiec, maścią ze świńskiego tłuszczu.

Neapolitańczycy zaczęli hodować prosięta, by dawać je mnichom w darze. Zwyczaj przetrwał do 1665 roku, gdy podczas procesji prosiak wpadł biskupowi między nogi. Rozwścieczony, zakazał hodowli świń w mieście.

Początki kościoła okrywa tajemnica. Legenda mówi, że założyła go królowa Joanna I Andegaweńska, ale dokument z 1313 roku dowodzi, że kościół i szpital istniały już wcześniej. Źródeł jest tak mało, że w 1905 roku Benedetto Croce wysłał kronikarza, by opisał go dla jego czasopisma.

W XVIII wieku kardynał Sersale przykrył gotycką fasadę obecną. Po prawej został dawny ostrołukowy portal, zamurowany: był wejściem do klasztoru. Risanamento pod koniec XIX wieku zabrało jedną stronę kościoła, by poszerzyć ulicę.

Koniecznie zobacz
• Portal z czternastowiecznymi skrzydłami.
• Freski na filarach.
• Chrzcielnicę ze świnią.

Czy wiesz, że…?
• Kronikarz z 1905 roku napisał, że Sersale „oszpecił” kościół w środku i na zewnątrz: herb kardynała na fasadzie wciąż o tym przypomina.
• Placyk przed kościołem powstał na początku lat czterdziestych XX wieku, gdy runęły mury łączące kościół, klasztor i lazaret.