Główne monumentalne budynki rzymskiego Triestu zostały zbudowane na szczycie wzgórza San Giusto. W drugiej połowie I wieku A. D. zbudowano tzw. Propylaeum i cywilną bazylikę w pierwotnym planie. Propylaeum służyło jako monumentalne wejście do świętego, zamkniętego obszaru, w którym prawdopodobnie znajdowała się świątynia Kapitolińska. Składał się z dwóch dużych bocznych kolumnadowych budynków ze schodami pośrodku. Wymiary widocznych szczątków dają dobry obraz wspaniałości dzieła. Są one teraz częściowo wbudowane w dzwonnicę katedry, podczas gdy część zakopana w przedniej części, schody i struktura po prawej stronie są widoczne, przechodząc w dół do tunelu, który otwiera się na Orto Lapidario. Wykopaliska archeologiczne przeprowadzone w latach 1929–1934 ujawniły pozostałości cywilnej bazyliki po lewej stronie Propylaeum. Konstrukcja składała się z trzech naw (o wymiarach 88 x 23,5 metra) i obok niej, zwróconych w stronę morza, Forum lub jego części. Dla Rzymian bazylika była dużym budynkiem publicznym wzniesionym na forum i wykorzystywanym na sesje sądowe i interesy kupców. Forum było otwartym placem, otoczonym budynkami użyteczności publicznej, gdzie rzymscy obywatele spotykali się w celu omówienia interesów.

W średniowieczu biskupstwo, klasztor i kościół św. Sergio zostały wzniesione na miejscu rzymskiej bazyliki, ale nie pozostały po nich żadne ślady, podczas gdy katedra i zamek zostały zbudowane po bokach (obecnie zamek mieści Lapidario Tergestino z kamiennymi pozostałościami z wykopalisk miasta.