San Maria, niedawno odrestaurowana z powodu starannej renowacji, pochodzi z połowy XII wieku. Zależnie od pobliskiego kościoła parafialnego Sant'Andrea, kościół dostrzegł, że jego losy wzrosły w następnym stuleciu, kiedy niektóre zamożne rodziny Pistoia, decydując się zamieszkać w Borgo di Ripalta bezpośrednio poza drugim kręgiem murów, wzbogaciły go o dzieła sztuki znacznej wartości.

Szczególne znaczenie miał porządek domu Tavianis, który zamówił najważniejsze dzieło fresku dla chóru: Wniebowstąpienie, namalowane w ciągu ostatnich trzydziestu lat XIII wieku przez Manfredino d'Alberto. Następnie parafianie z Ripalty zlecili Giovanni Pisano drewniany krucyfiks, przechowywany obecnie w pobliskim kościele Sant'Andrea, który później stał się godny szczególnej czci dla cudów, o których mówi się, że zostały wykonane podczas straszliwej zarazy, która nawiedziła Pistoię pod koniec XIV wieku ,

Napis pod portykiem przypomina procesję ogłoszoną przez biskupa Andreę Franchi, aby zapobiec infekcji. Po rozprzestrzenianiu się nabożeństwa do cudownego obrazu, zbudowano Kaplicę Krucyfiksu, która w efekcie stanowiła prawe ramię transeptu, lewa pokrywała się z kaplicą Sant'Agnese, definitywnie przekształciła prostą nawę w bardziej wyartykułowany krzyż łaciński , Poprzedzony portykiem z zaokrąglonymi łukami dodanymi w XVII wieku, wewnętrzna sala zachowała niezwykłe fragmenty malowideł freskowych, starannie odrestaurowane, tak aby dodać ważny rozdział do historii średniowiecznego malarstwa Pistoia. Luneta fasadowa zwróciła trzynastowieczne Majestas Domini. przypisany, jak Wniebowstąpienie chóru, Manfredino d'Alberto.
W XIV wieku Antonio Vite pracował dla Ripalty, który naśladował Dziewicę z Dzieciątkiem i Mistrza Kaplicy Bracciolini, której zawdzięczamy Lament na obalonym Chrystusie.