Jezioro Garda – Południe

Jezioro Garda, największe jezioro Włoch, otoczone od południa amfiteatrem wzgórz morenowych i wysunięte ku wysokim górom na północy, zachwyca gości łagodnym klimatem i bujną roślinnością.

Szczególnie południowa część Jeziora Garda roztacza przed oczami urzekającą przyrodę i łagodne wzgórza pokryte rzędami winorośli i gajami oliwnymi, które dają dwa typowe produkty tej części północnych Włoch: wino i oliwę. W regionie, zwłaszcza na brzegu brescijskim, bujnie rosną różne gatunki cytrusów, sprowadzone tu zapewne przez Republikę Genui po przywiezieniu ich ze Wschodu: cytryna, cedrat, pomarańcza, mandarynka i bergamota.

Okolicę przecinają wiejskie drogi biegnące wśród winnic i kwitnących łąk, które nagle ukazują się za zakrętem. Ten teren, w równowadze między niziną a wzgórzami, otacza południową część jeziora: po prawej brzeg weroński, po lewej brescijski.

Okolica była zamieszkana już w czasach prehistorycznych, o czym świadczą znaleziska w pobliżu Desenzano i Lonato.

Rzymianie tak pokochali jezioro, że uczynili z niego ulubione miejsce wypoczynku, budując wspaniałe wille, jak te w Sirmione, Toscolano i Desenzano.

Podbity przez Republikę Wenecką, rządzony przez Scaligerich, którzy pozostawili zamki i umocnienia w całej okolicy, a także przez Austriaków, cały ten obszar najmocniej wyraził swój bunt podczas bitwy stoczonej 24 czerwca 1859 roku pod Solferino i San Martino della Battaglia, w której jasno ujawniło się pragnienie niepodległości jego mieszkańców.

Przyjemna trasa po południowej części jeziora pozwala lepiej poznać miejscowości riwiery Gardy: Desenzano z promenadą, małymi plażami i starym portem, Lazise z pięknymi willami, Sirmione z Rocca Scaligera, Peschierę, Manerbę z twierdzą nad urwiskiem nad jeziorem, Monigę z zamkiem o doskonale zachowanych murach i Padenghe sul Garda, którego charakter tworzą blankowane mury, mały port i dawne miasteczko, skupione w murach średniowiecznego zamku i otulone baśniową atmosferą.

Na północy Salò z katedrą z XV wieku pod wezwaniem Zwiastowania NMP (S. Maria Annunziata) i Gardone Riviera z Vittoriale degli Italiani, rezydencją Gabriele D’Annunzia. Wspaniałe i widokowe jest też pagórkowate zaplecze, bogate w ważne zabytki historii, sztuki i architektury: Solferino i S. Martino della Battaglia z wieżą, symbolem Risorgimento, Valeggio sul Mincio z pięknym zamkiem, Lonato, Borghetto ze wspaniałym mostem Ponte Visconteo oraz Castellaro Lagusello, maleńkie średniowieczne miasteczko w prowincji Mantua, jedna z najpiękniejszych miejscowości Włoch.

Okolica oferuje lokalne produkty, które zadowolą najbardziej łakome podniebienia: ryby jeziorne, jak pstrąg, sielawa i węgorz, przyrządzane według najbardziej znanych przepisów: sardynki in saor, bigoli z aole i polenta ze szczupakiem. Wyjątkowe są San Vigilini, ciasteczka z rodzynkami, i oliwa Olio extravergine d’Oliva del Garda DOP o owocowym, delikatnym smaku, której można spróbować podczas degustacji z przewodnikiem w okolicznych gospodarstwach i tłoczniach.

Inne typowe dania to tagliatelle z pstrągiem i szparagami, risotto z linem, carpaccio z pstrąga, cassata gardesana z oliwą z oliwek extra vergine, duszony baccalà, małe szczupaki i sardynki alla gardesana, a z deserów „brodo di giuggiole” (likier z jujuby), „chisol” (słodki wieniec) i „pa dei morcc” (chleb zmarłych). W październiku w Lazise odbywają się krajowe targi „I giorni del miele”.

Uprawa winorośli ma długą historię sięgającą epoki brązu; z pewnością także Rzymianie wytwarzali wino na ziemiach wokół wiejskich willi, których ruiny można zwiedzać do dziś, jak tę w Desenzano.

Od Peschiery do Desenzano rozciąga się strefa Lugany, niewielkiej apelacji DOC, ale jednej z pierwszych we Włoszech, związanej z pełnym, owocowym białym winem z winogron Trebbiano di Lugana i Turbiana, a w stronę Bardolino powstaje inne typowe wino znad Gardy, czerwone Bardolino DOC o wytrawnym, lekko gorzkawym smaku.

Właśnie w październiku odbywa się Festa dell’Uva e del Vino w Bardolino ze stoiskami z degustacją Bardolino i innych lokalnych produktów. Na morenowych wzgórzach nad jeziorem powstaje też białe Custoza, z odmian Trebbiano i Garganega.

Nie brakuje tu propozycji rozrywki: Parco Sigurtà w Valeggio sul Mincio, ogromny ogród kwiatowy z zagrodą edukacyjną dla dzieci, Museo Nicolis w Villafranca di Verona, poświęcone zabytkowym motocyklom i samochodom, instrumentom muzycznym, dawnym aparatom fotograficznym, rowerom i silnikom, słynny park rozrywki Gardaland, Parco Natura Viva w Bussolengo, park zoologiczny z tropikalną szklarnią i zoo safari, Movieland, park rozrywki poświęcony filmom i historii kina, oraz Caneva Aquapark, duży park wodny ze zjeżdżalniami i basenami.

Jezioro Garda to z definicji miejsce rozrywki i przyjemnych wakacji: w ciepłych miesiącach odbywa się mnóstwo festynów, wydarzeń i imprez wszelkiego rodzaju, dzięki którym można lepiej poznać lokalne produkty oraz tradycje kulturalne, religijne i historyczne.

Zamki nad brzegiem jeziora goszczą koncerty, festiwale muzyczne, przedstawienia teatralne i historyczne inscenizacje w kostiumach. Latem każdy wieczór to okazja do świętowania na festynach kulinarnych i winiarskich, które często kończą się widowiskowymi fajerwerkami nad środkiem jeziora.