lunigiana

Czternaście miejscowości tworzących Lunigianę zajmuje rozległy i zróżnicowany teren na dalekiej północy Toskanii, zamknięty między Apeninami, Alpami Apuańskimi a Morzem Liguryjskim. Na pograniczu Toskanii, Ligurii i Emilii-Romanii Lunigiana wciąż żyje swoją historią, związaną zarówno z Ligurami Apuańskimi, jak i z rzymską kolonią Luni, najważniejszym portem północnego Morza Tyrreńskiego, od której wzięła swoją nazwę.

Mieszkańcy są tak głęboko przywiązani do tradycji, że nie utożsamiają się z żadnym z regionów, tylko wyłącznie z Lunigianą – są po prostu „Lunigiani”. Ten urok poczujesz, wędrując po miasteczkach, odwiedzając liczne zamki i piękne romańskie kościoły parafialne rozsiane wśród wzgórz aż po podnóża Alp Apuańskich i Apeninów.

Doliny tworzą dziś niepowtarzalny krajobraz, który stopniowo się zmienia: od dna doliny po alpejskie szczyty, od miejsc mocno naznaczonych obecnością człowieka i jego pracą po królestwo nieskażonej natury.

Ten związek i równowagę widać na każdym kroku: od pól kukurydzy po tarasowe zbocza uprawiane pod winnice i gaje oliwne, od lasów kasztanowych po wyżej położone buczyny, aż po wysokogórskie pastwiska. Podróż po Lunigianie to także zanurzenie się w krainie aromatów i dawnych produktów, typowych dla kultury chłopskiej i górskiej.

Umiejętnie zebrane i przetworzone dary natury zamieniają się w proste, przepyszne dania. Nie możesz wyjechać stąd, nie spróbowawszy torta di erbi (tarty z ziołami) czy testaroli (rodzaju naleśników pieczonych na ogniu z drewna i krojonych w nieregularne kwadraty) i nie zjadłszy panigacci (cienkich placków z wody i mąki) z którąś z wielu miejscowych wędlin lub serów.

Zimą możesz wybrać się na jeden dzień albo na dłużej do ośrodków narciarskich (najsłynniejszy jest Cerreto) lub pochodzić po licznych jarmarkach bożonarodzeniowych, które pojawiają się w miasteczkach.

O każdej porze roku odbywa się za to mnóstwo festynów i świąt na placach: od festynu chiodo di maiale w Quercii koło Aulli w lutym, przez święto żonkili na łąkach Logarghena w Filattierze w czerwcu, po niezliczone święta kasztanów w październiku.

Lato to prawdziwa eksplozja wydarzeń: słynny jarmark św. Genezjusza w Filetto koło Villafranki, festyn panigacci w Podenzanie, testaroli w Fosdinovo, polenty z kozim mięsem w Olivoli koło Aulli i pattony w Agnino koło Fivizzano!

Ludowa tradycja sprzed wieków żyje jeszcze mocniej w słynnych „falò”, wysokich stosach drewna podpalanych na szczęście lub ku czci jakiegoś świętego; wśród nich warto wymienić ognisko św. Antoniego w Filattierze 16 stycznia i to w Cornedzie w maju.