Santa Maria di Leuca

Urzekającą krainę Salento, część Apulii tworzącą „obcas włoskiego buta”, dopełnia Dolne Salento. Jego najważniejszą cechą jest to, że od wschodu oblewa je Morze Adriatyckie, a od zachodu Morze Jońskie. Oba morza są więc do dyspozycji rzeszy plażowiczów, którzy co lato przyjeżdżają tu dla słońca, krystalicznie czystej wody i mnóstwa rozrywek do wyboru.

Santa Maria di Leuca to geograficzny, choć nieoficjalny, punkt rozdzielający oba morza. Ich wody są czyste i przejrzyste, można się w nich wręcz przejrzeć jak w lustrze. Wybrzeża natomiast zadowolą każdy gust i każde potrzeby turystów: złote, piaszczyste plaże przeplatają się tu ze skalistymi brzegami i wysokimi klifami, na które zapuszczają się jednak tylko najodważniejsi.

Wycieczkę po tych terenach można zacząć od zachodu, od strony jońskiej, a dokładnie od Ugento i jego nadmorskich osad. Wyróżnia się wśród nich Torre San Giovanni. Jadąc dalej na południe, dociera się do Torre Vado, gdzie woda robi się płytka. Jeśli natomiast ruszasz ze wschodu, czyli od wybrzeża Adriatyku, pierwszym przystankiem są nadmorskie osady Tricase, takie jak Marina Serra, a potem wybrzeże Gagliano del Capo.

Punktem spotkania wschodu z zachodem, a zarazem najdalej na południe wysuniętym punktem Apulii, jest Santa Maria di Leuca. To frazione (część) gminy Castrignano del Capo w prowincji Lecce. Choć to niewielka miejscowość, Santa Maria di Leuca cieszy się wielką, własną sławą i co roku przyciąga tysiące turystów.

Jest tak słynna, że dała nazwę całej okolicy, znanej nie tylko jako Dolne Salento, ale też jako Capo di Leuca. Skąd jednak pochodzi ta nazwa? Leuca wywodzi się od greckiego słowa „leukos”, które oznacza właśnie „oświetlony słońcem”.

Santa Maria di Leuca to nie tylko morze, słońce i plaże. Miasteczko było przez wieki celem innego rodzaju „turystyki”: wielu papieży przybywało tu bowiem z różnych powodów, od świętego Piotra, przez IV wiek, aż po nasze czasy.

Ich ulubionym celem jest oczywiście Bazylika Santa Maria de Finibus Terrae. „Finibus terrae”, ponieważ Santa Maria di Leuca i okolica uchodziły za „koniec świata”, w ściśle geograficznym sensie.

Urodę Santa Maria di Leuca wzbogacają jednak także inne atrakcje, wśród nich latarnia morska, stary port i dziewiętnastowieczne wille.

Wille te zbudowano w różnych stylach i dodają one uroku panoramie. Do najsłynniejszych należą Villa Fuortes, zwana Willą Tajemnic, bo według legend mają w niej straszyć duchy, oraz Villa Meridiana, nazwana tak od zegara słonecznego, który dominuje na fasadzie. Niestety wiele z tych willi poważnie ucierpiało podczas II wojny światowej.

Następnie Wodospad Santa Maria di Leuca. Zbudowano go z woli Benita Mussoliniego, by uczcić ukończenie prac przy Akwedukcie Apulijskim. Po obu stronach wodospadu biegną dwa ciągi schodów po 300 stopni każdy. U ich stóp stoi też rzymska kolumna z monolitu.

Wreszcie Santa Maria di Leuca słynie ze swoich grot. Jest ich w okolicy około 30. To groty krasowe, a ich nazwy są owocem ludzkiej wyobraźni. Dzielą się na dwie grupy: Groty Wschodnie (Grotte di Levante) i Groty Zachodnie (Grotte di Ponente).

Do Grot Wschodnich należą przede wszystkim Grotte Cazzafri, pełne stalaktytów, oraz Grotta del Morigio. Ta ostatnia wzięła nazwę od Maurów, którzy wylądowali tu, by podbić Salento. Znana jest też jako Grota Zakochanych. Do tej grupy należą również Grotta delle Ciole (w dialekcie „ciole” to „wrony”) i Grotta di Ortocupo, w której słodka woda spotyka się ze słoną.

To jednak Groty Zachodnie są najbardziej znane i najczęściej odwiedzane. Oprócz Grotta del Presepe, której stalaktyty przypominają właśnie szopkę bożonarodzeniową, są tu Grotta dei Giganti, del Drago, delle Tre Porte i wreszcie Grotta Porcinara. To największa z grot, do której można też dojść od strony lądu. Znaleziono w niej wiele pozostałości archeologicznych, co sugeruje, że w przeszłości służyła jako miejsce kultu.

Kolejnym cudem jest wreszcie Grotta del Diavolo, czyli Diabelska Grota. Nazwano ją tak z powodu odgłosów, które niegdyś dobiegały z jej wnętrza i które przypisywano właśnie diabłu.

Równie piękna jest okolica Santa Maria di Leuca z jej złotymi plażami: Marina di Felloniche, luksusowe miejsce wypoczynku i rozrywki, Torre Vado z ponadkilometrową promenadą, Marina di Pescoluse i Malediwy Salento.

Także te plaże, jak wszystkie plaże Salento, łączy jedna zasadnicza cecha: nadbrzeżne wieże obserwacyjne. Wznieść je kazał Karol V; miały służyć jako punkty kontroli i obserwacji na wypadek nadejścia wrogów od strony morza, przede wszystkim Saracenów. Wśród nich są Torre Mozza, Torre San Giovanni i Torre dell'Omomorto w Santa Maria di Leuca, nazwana tak („wieża zmarłego człowieka”), ponieważ znaleziono w niej ludzkie kości.

Santa Maria di Leuca i jej wybrzeże to także imprezy i mnóstwo jedzenia. Z imprez warto wspomnieć święto 15 sierpnia ku czci Matki Bożej, z procesjami i pokazami sztucznych ogni nad brzegiem morza. Nie brakuje też imprez dla młodszych, w licznych dyskotekach na plażach.

No i jedzenie. Na stołach masserii, restauracji i w domach mieszkańców króluje ryba. Trudno się zdecydować między smażonymi rybami i owocami morza, „pettole” z rybą i świeżym makaronem „alla pescatora”, z owocami morza. Warto pamiętać też o typowych słodyczach Salento, czyli „pasticciotti” z kremem budyniowym.

Festyny, plaże, morze i mnóstwo, mnóstwo słońca, które rozświetla każdy dzień. To wszystko, i wiele więcej, to Santa Maria di Leuca.