Lunigiana

De veertien gemeenten van de Lunigiana beslaan een uitgestrekt en gevarieerd gebied in het uiterste noorden van Toscane, ingesloten tussen de Apennijnen, de Apuaanse Alpen en de Ligurische Zee. Op de grens van Toscane, Ligurië en Emilia-Romagna leeft de Lunigiana nog sterk van haar geschiedenis, die verbonden is met zowel de Ligures Apuani als de Romeinse kolonie Luni, de belangrijkste haven van de noordelijke Tyrreense Zee, waaraan de streek haar naam dankt.

De inwoners zijn zo gehecht aan hun tradities dat ze zich met geen enkele regio identificeren, maar uitsluitend als ‘Lunigiani’. Die charme proef je als je door de dorpjes zwerft en de vele kastelen en prachtige oude parochiekerken bezoekt, verspreid over de heuvels tot aan de voet van de Apuaanse Alpen en de Apennijnen.

De dalen vormen nu een uniek landschap dat geleidelijk verandert van de dalbodem naar de alpiene toppen, van een sterke aanwezigheid van de mens en zijn activiteiten tot het onbetwiste rijk van de natuur.

Die verbondenheid en dat evenwicht zie je overal: van de maïsvelden tot de terrasvormig bewerkte heuvels met wijngaarden en olijfgaarden, van de kastanjebossen tot de hoger gelegen beukenbossen, langzaam stijgend tot aan de bergweiden. Een tocht door de Lunigiana is ook een duik in een land van aroma’s en oude producten, typisch voor de boeren- en bergcultuur.

De producten van de natuur, vakkundig verzameld en bewerkt, worden eenvoudige maar verrukkelijke gerechten. Je kunt hier niet weggaan zonder de torta di erbi (hartige kruidentaart) of de testaroli (een soort pannenkoeken, gebakken op houtvuur en in onregelmatige vierkantjes gesneden) te hebben geproefd, of de panigacci (dunne platte broodjes van water en meel) te hebben gegeten met een van de vele vleeswaren of kazen uit de streek.

In de winter kun je een dag of langer gaan skiën in de skigebieden (het bekendste is Cerreto) of de vele kerstmarkten in de dorpen afstruinen.

Het hele jaar door zijn er daarentegen talloze dorpsfeesten en sagre: van de sagra del chiodo di maiale in Quercia di Aulla in februari en het narcissenfeest op de weiden van Logarghena in Filattiera in juni tot de vele kastanjefeesten in oktober.

In de zomer is er een explosie van evenementen: de beroemde jaarmarkt van San Genesio in Filetto di Villafranca, de sagra van de panigacci in Podenzana, die van de testaroli in Fosdinovo, van polenta met geitenvlees in Olivola di Aulla en van de pattona in Agnino di Fivizzano!

De eeuwenoude folklore leeft nog sterker voort in de beroemde ‘falò’, hoge houtstapels die worden aangestoken om geluk af te roepen of ter ere van een heilige; enkele afspraken die het vermelden waard zijn: die van Sint-Antonius in Filattiera op 16 januari en die van Corneda in mei.